احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
371
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
خانههاى شش رقيقتر از حد طبيعى مىگردد و جدار سينه به واسطه ترشح در پردهى جنب يا استسقاء شش يا حفرههاى انگلى ، سل تشكيل مىدهد . در بيمارى سل ، به واسطهى دملهاى چركى ، صداى تنفس كاملا طبلى و توخالى به نظر مىرسد . گاهى اگر اطراف حفرههاى سلى و انگلى نازك و نرم گردد صداى دقهاى و فلزى مىدهد . در حفرههاى بزرگ سلى مخصوصا جگرى شدن ششها صداى كوزه تركدار شنيده مىشود يا صداى دستهاى خود انسان كه به هم ببندد و بر سر زانوى خود بزند آن قسم صدا شنيده مىشود . تسكين انواع سرفه اگر به هر دليل دچار سرفه شدهايد ، از مصرف دخانيات ، رفتن به مكانهايى كه هوايش كثيف است و گرد و غبار دارد ، خوردن ترشيجات ، غذاهاى بودار و سرخ كرده ، آب يخ ، نوشيدنىهاى يخ كرده و بستنى پرهيز كنيد . در ضمن از خوراكىهاى زير بيشتر استفاده كنيد : انجير تازه ، برگهى هلو ، سنجد ، بادام ، پسته ، فندق ، شير ، حريرهى بادام ، روغن بادام شيرين ، زرده تخممرغ آبپز ، آب عدس پخته ، مرباى پوست هندوانه كه با عسل مرغوب درست شده باشد ، اسفناج پخته ، شنبليله با عسل ، تره تازه با جوجه آبپز ، روغن فندق ، لعاب بهدانه ، قدومه ، بارهنگ ، بالنگو ، تخم ريحان كوهى ، تخم مرو ، چهار تخم سينه ، شيره تخم هندوانه ، شربت بنفشه ، شربت نيلوفر ، آب شلغم خام ، شربت عناب ، مرباى به ، آب جوشانده تره ، كمى بادام تلخ با نشاسته ، سيبزمينى ترشى ( قلقاسى ) ، باميه خورشتى ، ترنجبين ، تخم بزرگ ، شكر تيقال ، پسته وحشى ، تخم يونجه ، رب اصل سوس ، ماش ، نعناع سبز ، سهپستان ، ترهفرنگى ، ريوند چينى ، قهوه . ضمنا مىتوانيد از بخور سياه دانه نيز استفاده كنيد . براى تسكين سرفه ، نشاستهى پخته را با روغن بادام شيرين مخلوط و آن را كمى شيرين كرده و به صورت نيمگرم به مرور ميل كنيد . * آب ريحان تازه را بگيريد و با شير مخلوط كنيد و بنوشيد . * يك مثقال صمغ عربى كوبيده شده را با آب جوش مخلوط و به صورت نيمگرم به مرور بنوشيد . * صمغ درخت آلبالو يا گيلاس را بكوبيد و با آب ولرم بخوريد . * چند عدد انجير را بپزيد و آبش را بنوشيد . * نشاسته را در آب انار شيرين حل و با شكر شيرين ساخته و بخوريد . * صبح ناشتا 8 مثقال روغن گاو را انگشتانگشت بخوريد . * پنجاه گرم شكوفهى درخت سيب را در يك ليتر آب جوش دم كنيد بعد آب آن را صاف كرده و آن را در طول روز بنوشيد . * بذر رازيانه و پرسياوشان و انجير را مخلوط كنيد و آب آن را بنوشيد . * مقدارى گل خطمى را با چند عدد عناب نيمكوب كرده و بجوشانيد . با آن بخور دهيد و آب آن را هم گرماگرم بنوشيد . * پنجاه گرم شكوفههاى درخت به را در يك ليتر آب جوش دم كنيد بعد آب صافكردهى آن را در طول روز به مرور بنوشيد . * اسطوخودوس هندى را دم كنيد و آب صاف كردهى آن را بين هر دو غذاى روزانه يك فنجان بنوشيد . * سى گرم برگهاى درخت انجير را در يك ليتر آب جوش دم كنيد . صبح ، ظهر و شب هربار يكسوم از آب آن را بنوشيد . * يك عدد نارنج را از وسط نصف كنيد . مقدارى نبات نرم شده بر نصف آن و مقدارى نشاسته بر نصف ديگر آن بپاشيد و روى آتش ملايم قرار دهيد تا يكى دو جوش بخورد و بعد آب آن را در ظرفى بريزيد و